Historia Stowarzyszenia

• Historia Stowarzyszenia
• Działalność BZSR „Start” w Bielsku-Białej w latach 1975-2003
• Działalność BZSR „Start” w latach 2003-2008
• Członkowie BZSR „Start”
• Działalność sportowa BZSR „Start”

Historia stowarzyszenia

Zrzeszenie Sportowe Spółdzielczości Pracy „Start” (ZSSP „Start”) w Bielsku-Białej zostało założone w 1974 roku przez Międzyspółdzielniane Ognisko Sportu Rehabilitacji Turystyki i Wypoczynku (MOSRTiW). Rejestracji Zrzeszenia nastąpiła 2 lipca 1974 roku . Na początku swojej działalności funkcjonowało jako stowarzyszenie osób prawnych. W 1976 roku w miejsce Ogniska powstała Rada Wojewódzka Zrzeszenia Sportowego Spółdzielczości Pracy „Start” w Bielsku-Białej ( RW ZSSP „Start”). Od 1978 roku Zrzeszenie działało pod nazwą Wojewódzkie Zrzeszenie Sportowe Spółdzielczości Pracy „Start” w Bielsku-Białej (WZSSP „Start”). W dniu 17 września 1993 roku zostało ono rozwiązane na skutek niespełnienia wymogów ustawy o kulturze fizycznej oraz wymogów ustawy o stowarzyszeniach. Majątek został przekazany nowo powstałemu Zrzeszeniu Sportowo-Rehabilitacyjnemu „Start” w Bielsku-Białej (ZSR „Start”). Warunkiem przekazania majątku było przystąpienie ZSR „Start” do Spółdzielczego Zrzeszenia Sportowego „Start” z siedzibą w Warszawie. ZSR „Start” kontynowało działalność zlikwidowanego WZSSP „Start”. 20 marca 1999 roku uchwałą Walnego Zebrania Członków przyjęto nową nazwę: Beskidzkie Zrzeszenie Sportowo-Rehabilitacyjne „Start”, która obowiązuje po dziś dzień (BZSR „Start”) . Związane to było ze zmianą podziału administracyjnego kraju, likwidacją Województwa Bielskiego, a co za tym idzie wyznaczeniem nowego obszaru działania. Swoim zasięgiem Zrzeszenie obejmuje część Województwa Śląskiego i Małopolskiego. Zrzeszenie stało się stowarzyszeniem osób fizycznych, które działa na rzecz osób niepełnosprawnych .

Pierwszym prezesem Zrzeszenia był Eugeniusz Kaczmarczyk. Pełnił tę funkcję od lipca 1974 do jesieni 1975 roku.
Jego następcą został Eugeniusz Kaganiec, który zasiadał na fotelu prezesa do końca lat siedemdziesiątych. Kolejnym prezesem wybrano Władysława Kanika, który pracował w Zrzeszeniu do 1997 roku.
Do tego czasu funkcja prezesa miała charakter reprezentacyjny. Prezesi Zrzeszenia byli wybierani spośród prezesów poszczególnych spółdzielni. W Zrzeszeniu pracowali społecznie. Faktyczną władzę sprawowali w tym czasie wiceprezesi, z czasem tytułowani prezesami urzędującymi. Byli zatrudnieni w Zrzeszeniu na etatach.
Witold Micherdziński był związany z Zrzeszeniem Sportowym „Start”, jednostką macierzystą dla później powstałego Zrzeszenia Sportowego Spółdzielczości Pracy „Start” w Bielsku. Od 1952 roku był jednym z członków Rady Głównej – centralnego organu ZS „Start”. Od lipca1974 roku objął stanowisko wiceprezesa w Międzyspółdzielnianym Ognisku Sportu Rehabilitacji Turystyki i Wypoczynku w Bielsku-Białej . Jako pierwszy wiceprezes, stanął przed zadaniem zorganizowania życia sportowo-turystyczno-rekreacyjnego w Zrzeszeniu. Przed przystąpieniem do działania musiał nawiązać kontakt z poszczególnymi spółdzielniami, zapoznać się z ich potrzebami i oczekiwaniami. Kluczowym zadaniem dla dalszej działalności Zrzeszenia był dobór odpowiednich pracowników. Sprawna współpraca i dobra organizacja pracy sprawiły, że już wkrótce zaczęły pojawiać się pierwsze imprezy w postaci wycieczek autokarowych, złazów górskich, zawodów rekreacyjnych, spływów kajakowych. Dla niepełnosprawnych organizowane były dodatkowo zajęcia fizyczne w ramach sekcji sportowych. Umowę o pracę z Witoldem Micherdzińskim rozwiązano 16 czerwca 1979.
Kolejnym wiceprezesem Zrzeszenia był Leszek Szczepańczyk . Posiadał bardzo dobre przygotowanie zawodowe z zakresu szeroko pojętej kultury fizycznej. W 1975 roku ukończył Zaoczne Studium „Hotelarstwa i Rekreacji” w Bielsku-Białej . W 1978 roku uzyskał tytuł magistra – specjalisty z zakresu rekreacji fizycznej na krakowskiej Akademii Wychowania Fizycznego. Dzięki dużemu zaangażowaniu Leszka Szczepańczyka, umożliwione zostały wyjazdy na imprezy zagraniczne. Utalentowani narciarze BZSR „Start” zaczęli liczyć się w sporcie na arenie międzynarodowej. Sam Szczepańczyk pełnił funkcję trenera Kadry Narodowej, przygotowując narciarzy do paraolimpiad w Innsbrucku w latach 1984 i 1988. Efektem jego pracy były liczne medale zawodników. Wybitne sukcesy osiągnęli następujący sportowcy: Elżbieta Dadok i Franciszek Tracz , a później także Maciej Rakowski i Stanisław Dabija.
W 1998 roku Mieczysław Kosturek objął stanowisko prezesa Zrzeszenia, które od tego czasu stało się stanowiskiem w rzeczy samej kierowniczym, a nie tylko reprezentacyjnym . Funkcję prezesa pełnił dożywotnio, do 2003 roku. Stworzył w Zrzeszeniu drużynę lekkoatletów na wózkach. Był wybitnym działaczem na rzecz turystyki kwalifikowanej osób niepełnosprawnych, szczególnie turystyki pieszej górskiej oraz turystyki kajakowej. Związany był z Okręgowym Związkiem Narciarskim. Posiadał uprawnienia Sędziego Związkowego Polskiego Związku Narciarskiego.
Po śmierci Mieczysława Kosturka stanowisko prezesa objął 8 maja 2003 Łukasz Szeliga. Funkcję tą pełni do dziś. Pierwszymi problemami, z którymi przyszło się uporać nowemu prezesowi były sprawy finansowe i organizacyjne. Do ważnych wydarzeń podczas kadencji Łukasza Szeligi należało przyjęcie nowego statutu w 2003 roku.

Działalność BZSR „Start” w Bielsku-Białej w latach 1975-2003

Zrzeszenie od początku swojego istnienia zajmowało się organizacją zajęć sportowo-rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych. Prowadzone one były w różnych sekcjach sportowych: narciarstwa zjazdowego, lekkiej atletyki, pływackiej, tenisa stołowego, strzelectwa sportowego. Zrzeszenie organizowało wiele imprez sportowych. Do najważniejszych należały od drugiej połowy lat siedemdziesiątych – coroczne – Mistrzostwa Niepełnosprawnych Województwa Bielskiego w różnych dyscyplinach sportu niepełnosprawnych, tj. w narciarstwie zjazdowym, strzelectwie sportowym, lekkiej atletyce, tenisie stołowym, pływaniu, szachach i piłce siatkowej. Ponadto Zrzeszenie było organizatorem Mistrzostw Śląska w Pływaniu i Tenisie Stołowym oraz Sportowych Spartakiad i Mityngów Regionalnych Osób Niepełnosprawnych. Najważniejszą imprezą przygotowywaną przez Zrzeszenie w całej jego historii były Mistrzostwa Polski Niepełnosprawnych w Narciarstwie Zjazdowym, najpierw o charakterze ogólnopolskim, potem międzynarodowym. Poza organizacją własnych imprez, członkowie Zrzeszenia brali także udział w imprezach centralnych: Mistrzostwach w Lekkiej Atletyce, Pływaniu, Tenisie Stołowym, Podnoszeniu Ciężarów i Szachach. Zrzeszenie prowadziło ponadto aktywną działalność turystyczną dla osób niepełnosprawnych. Organizowano obozy żeglarskie i spływy kajakowe. Najważniejsza imprezą turystyki kajakowej były spływy kajakowe pętlą Jezior Ostrzycko-Raduńskich. Ważne miejsce w działalności Zrzeszenia zajmowała turystyka górska. Temat ten zostanie rozwinięty w osobnym rozdziale. Zrzeszenie organizowało rokrocznie turnusy rehabilitacyjne w specjalnych przystosowanych ośrodkach, z zapewnioną opieką medyczną i instruktorską .

Działalność Beskidzkiego Zrzeszenia Sportowo-Rehabilitacyjnego „Start” w latach 2003-2008

Beskidzkie Zrzeszenie Sportowo-Rehabilitacyjne „Start” w Bielsku- Białej jest stowarzyszeniem kultury fizycznej, prowadzącym działalność statutową na rzecz osób niepełnosprawnych. W 2003 roku zostało zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym w Sądzie Rejonowym w Bielsku-Białej . BZSR „Start” posiada osobowość prawną. Działa na terenie Województwa Śląskiego i Województwa Małopolskiego. Siedzibą władz jest miasto Bielsko-Biała. Działalność Zrzeszenia jest nadzorowana przez Starostę Bielskiego. BZSR „Start” posiada także status organizacji pozarządowej, organizacji działającej na rzecz osób niepełnosprawnych oraz organizacji działającej na polu pomocy społecznej. Zrzeszenie jest organizacją samodzielną. Należy do Polskiego Związku Sportu Niepełnosprawnych „Start”, którego było jednym z członków założycieli.

Po objęciu stanowiska prezesa przez Łukasza Szeligę okazało się, że część członków Zrzeszenia nie przejawiała żadnej inicjatywy działania, część była już na sportowej emeryturze. Spowodowało to redukcję liczby osób zrzeszonych w BZSR „Start”. Zrzeszenie potrzebowało młodych, aktywnych i chętnych ludzi. Zamierzony cel udało się zrealizować. Zrzeszenie uległo „odmłodzeniu”. Bardzo pomocne w tym procesie okazało się nawiązanie współpracy ze szkołami integracyjnymi. Obecnie członkowie Zrzeszenia stanowią grupę dobrze współpracujących ze sobą ludzi, organizatorów sportu i sportowców.
Obecne problemy finansowe, wymusiły bardzo rozważne gospodarowanie funduszami. Działalność Zrzeszenia postawiła na sport wyczynowy. Najbardziej zaktywizowaną dyscypliną sportową stało się narciarstwo. Duży nacisk w działalności Zrzeszenia kładzie się również na rozwój tenisa stołowego, lekkiej atletyki, w szczególności na wyścigi na wózkach oraz kolarstwa. Priorytetem jest sprawne funkcjonowanie istniejących sekcji sportowych, zapewnienie odpowiedniej ilości zajęć fizycznych pod okiem fachowców oraz uczestnictwo w zawodach sportowych.
Można zauważyć, że sytuacja finansowa Zrzeszenia ulega ciągłej poprawie, stwarza nowe możliwości organizacyjne, choć nie zapewnia jeszcze całkowitej swobody działania. Dodatkowo nową perspektywę w tym zakresie stanowi uruchomienie w najbliższej przyszłości środków unijnych.

Członkowie BZSR „Start”

BZSR „Start” w Bielsku-Białej zrzesza obecnie 82 niepełnosprawnych sportowców, w wieku od 12 do 67 lat. W strukturze wiekowej przeważają niepełnosprawni powyżej 18 roku życia – 80%. Pozostałe 20 % przypada na dzieci i młodzież. Pod względem rodzaju niepełnosprawności, zdecydowaną większość stanowią osoby z dysfunkcją narządu ruchu – 94%. Pozostałe 6 % to osoby z uszkodzonym narządu wzroku. Stopień i rodzaj niepełnosprawności członków Zrzeszenia jest zróżnicowany.

Działalność sportowa BZSR „Start”

Członkowie BZSR „Start” objęci są programem sportowym, który umożliwia im trenowanie wybranej dyscypliny sportowej. W tym celu, zorganizowana została działalność w sekcjach sportowych. Obecnie w Zrzeszeniu działają aktywnie trzy sekcje. Na czele każdej z nich stoi kierownik. Zazwyczaj jest nim były zawodnik, uprawiający w przeszłości daną dyscyplinę sportową. Możemy wyróżnić: sekcję lekkiej atletyki – prowadzący: Zbigniew Baran, Tomasz Hamerlak, Zbigniew Gryżboń; sekcję narciarstwa alpejskiego – prowadzący Łukasz Szeliga, Janusz Wasil oraz sekcję tenisa stołowego – prowadzący Adam Jurasz, Jerzy Schreiber. W niedalekiej przyszłości planowane jest stworzenie sekcji siatkówki na siedząco. Warto podkreślić wartość integracyjną tej dyscypliny sportowej, ze względu na konieczność uczestniczenia w grze minimum jednej osoby zdrowej, jak stanowią przepisy.

Treningi sportowe sekcji lekkiej atletyki i narciarstwa zjazdowego składają się z zajęć ogólnorozwojowych, wspólnych dla obu sekcji, i zajęć specjalistycznych w poszczególnych dyscyplinach. Treningi ogólnorozwojowe odbywają się w czasie trwania roku szkolnego, trzy razy w tygodniu. W poniedziałki i czwartki prowadzone są na sali gimnastycznej w Zespole Szkół Ogólnokształcących przy ul. Sterniczej w Bielsku-Białej. Zajęcia sobotnie mają charakter terenowy. Przyjmują formę jazdy na rolkach oraz jazdy na rowerze, a także wycieczek górskich. Uczestnikami treningów ogólnorozwojowych są przede wszystkim młodsi członkowie Zrzeszenia. Osoby starsze także mogą brać w nich udział, jednakże ich zajęcia przyjmują zazwyczaj charakter indywidualny. W czasie wakacji, wyżej opisana aktywność, zostaje zawieszona. Organizowane są natomiast obozy sportowe w sposób samodzielny lub we współpracy ze Sportowym Stowarzyszeniem Inwalidów „Start” w Poznaniu. Średnio bierze w nich udział ok. 10 dzieci. Najczęściej odwiedzanym miejscem jest Wisła. Innym rodzajem obozów, organizowanych przez BZSR „Start” w Bielsku, są specjalistyczne szkolenia narciarskie. Odbywają się one w okresie zimowym, na terenie kompleksu narciarskiego w Szczyrku. Gromadzą ok. 30 uczestników w różnym wieku i z różnych klubów sportowych.
Sekcja tenisa stołowego prowadzona jest w Żywcu. Jej treningi odbywają się osobno w stosunku do pozostałych sekcji. Zajęcia mają miejsce cztery razy w tygodniu.
Wśród sportowców BZSR „Start” czterech wchodzi w skład kadry narodowej osób niepełnosprawnych poszczególnych dyscyplin. Są nimi: Łukasz Szeliga – kadra narodowa narciarzy alpejskich, Tomasz Hamerlak – kadra narodowa lekkiej atletyki, Adam Jurasz i Katarzyna Pitry – kadra narodowa tenisa stołowego.

Autor: Anna Turbańska
/ Fragment pracy napisanej w Zakładzie Alpinizmu i Turystyki Kwalifilowanej pod kierunkiem dr. Marka Czyża/